1. Sosyal Hizmetler
İl Sosyal müdürlüğü SHÇEK Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatı olarak yapılanmış olup, 2828 sayılı yasa çerçevesinde sosyal hizmet faaliyetlerini sürdürmektedir. Hizmet amacı; korunmaya, bakıma ve yardıma muhtaç çocuk, özürlü, yaşlı ve diğer kişilerin maddi-manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesi ve ihtiyaçlarının karşılanması, sosyal problemlerinin önlenmesi ve çözümlenmesidir.
Sosyal Hizmetlerin temel hizmet yaklaşımında işbirliği ve toplum dinamiklerini harekete geçirme anlayışı hakimdir. Bu işbirliği ilgili tüm resmi kurum ve kuruluşlarla, STK’lar, toplumun tüm kesiminden gelen gönüllü katkı ve katılımları kapsamaktadır. Toplum dinamikleri ise sorunların çözümü konusunda toplumumuzda mevcut olan çözüm üretme potansiyellerinin harekete geçirilmesi anlamını taşımaktadır.
Samsun İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı 11 tane kuruluşumuz vardır.
1.1. Süleyman Yançatoral Çocuk Yuvası
250 kapasiteli kuruluşumuzda 0-12 yaş grubundaki muhtaç çocuklara hizmet verilmektedir.
Fiilen bakılan çocuk sayısı ise 223’dür. Sırada bekleyen 17 çocuk vardır.
1.2. Yaşar Doğu Erkek Yetiştirme Yurdu
120 Kapasiteli kuruluşumuzda 13+18 yaş grubunda 144 çocuk ve genç bakım ve korunma altındadır. Ayrıca sırada bekleyen 18 gencimiz bulunmaktadır.
1.3. Samsun Kız Yetiştirme Yurdu
Kuruluşumuz 50 kapasitelidir. 13+18 yaş grubundan 73 korunmaya muhtaç kız çocuğuna hizmet vermektedir. Sırada bekleyen 10 kız çocuğumuz bulunmaktadır.
1.4. Havza Huzurevi Ve Rehabilitasyon Merkezi
Kuruluşumuz 100 kapasite. Bu kapasitenin 30’u yaşlılara, 70’i özürlülere ayrılmıştır.
Halen kuruluşumuzda 31 yaşlı, 68 özürlü bulunmaktadır. Sırada yaşlı olmayıp, sıradaki özürlü sayısı 6’dır.
1.5. 75.Yıl Bafra Huzurevi
46 Kapasiteli kuruluşumuz tamamen doludur. 60 yaş üzeri sosyal ve ekonomik yoksunluk içerisinde bulunan yaşlılara hizmet verilmektedir. Şuanda 46 yaşlı bulunmaktadır. Sırada 5 yaşlı bulunmaktadır.
1.6. Kadın Konukevi
24 Kapasite ile hizmet veren kuruluşumuz fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik istismara uğrayan kadınların, psiko-sosyal ve ekonomik sorunlarının çözümlenmesi sırasında varsa çocukları ile birlikte ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla geçici bir süre kalabilecekleri kuruluşumuzdur. Halen 9 kadın ve 3 çocuk bu hizmetten yararlanmaktadır.
1.7. Çocuk Ve Gençlik Merkezi
İlimiz 19 Mayıs Mahallesi, Saadet Caddesinde faaliyet gösteren merkezde sokakta yaşayan ve sokakta çalışan çocuklara yönelik çalışmalar yapılmaktadır. İlimizde büyük bir problem olmaya başlayan sokak çocuklarının öncelikle eğitimlerinin tamamlanması ve aileleri yanına dönmeleri hedeflenmektedir. Merkezdeki hizmetlerin yürütülmesi boyutunda Samsun Valiliği, 19 Mayıs Üniversitesi ve Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında protokol yapılmıştır. Merkezde 269 çocuk ve gence hizmet verilmektedir.
1.8. Samsun Ve Gaziosmanpaşa Toplum Merkezleri
Müdürlüğe bağlı iki toplum merkezinden biri Yaşar Doğu Mahallesinde diğeri de Gaziosmanpaşa Mahallesinde faaliyetlerine devam etmektedir. Yaşar Doğu Mahallesinde kurulan Toplum Merkezinde bu yıl 366 kişiye, Gaziosmanpaşa Toplum Merkezinde de 377 kişiye hizmet verilmiştir.
1.9. Toplum Merkezleri
Hızlı toplumsal değişme, kentleşme ve göçün yarattığı sorunlar doğrultusunda, bireylerin, grupların, ailelerin ve toplumun sorunlarla baş edebilmeleri ve bireylerin katılımcı üretken ve kendine yeterli hale gelmesi amacıyla koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici işlevlerini, bir arada ve en kolay ulaşabilir biçimde, kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum örgütleri ile işbirliği ve eşgüdüm içinde sunmakla görevli ve yükümlü bulunan kuruluşlardır.
İlimizin Büyükşehir kapsamında olması ekonomik sorunların sosyal yaşamı olumsuz yönde etkilemesi, nedeniyle daha fazla sayıda Toplum Merkezinin açılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
İlk etapta hedeflenen toplum merkezi sayısının beşe çıkarılmasıdır. Doğudan Batıya doğru Samsun’u çevrelemesi düşünülen Toplum Merkezleri sırasıyla Gaziosmanpaşa, (Canik) Yaşar Doğu, (Gazi) Çatalarmut, (İlkadım) Hastanebaşı (İlkadım) ve Atakum’dur. Bunlardan Yaşar Doğu Mahallesindeki Toplum Merkezi 2001 yılında Gaziosmanpaşa Mahallesindeki Toplum Merkezide 2002 yılında hayata geçirilmiştir. Diğer yerlerdeki Toplum Merkezlerinin açılabilmesi için yeterli derecede personel (sosyal çalışmacı, psikolog) atanmasının yapılması gerekmektedir.
1.10. Aile Danışma Merkezi
Ocak 2003 yılında faaliyete başlayan Aile Danışma Merkezinde aile yaşamını korumak desteklemek ve sorunlarının çözümüne yardımcı olmak amacıyla aile bireylerine yönelik koruyucu önleyici, eğitici, geliştirici, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerinin yanı sıra rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmektedir.
Açılıştan bu tarihe kadar 280 müracaat olmuştur. Ayrıca 8 Mart Dünya Kadınlar Günü- Aile Haftası ve kadın sorunlarıyla ilgili etkinlikler kuruluşumuzun öncülüğü ile yoğun bir şekilde hayata geçirilmektedir.
1.11. Samsun Huzurevi Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi
09 Temmuz 2006 tarihinde hizmete açılan kuruluşumuz Huzurevi bölümü 60, Özürlü bölümü ise 50 kapasitelidir. Kuruluşumuza yaşlı ve özürlü kabulü devam etmekte olup halen 62 yaşlı, 39 özürlü bulunmaktadır.
2. Diğer Hizmetler
2.1. Evlat Edinme
2007 Mart ayı itibarı ile 62 aile evlat edinmek üzere sırada olup, evlat edinmek istenen çocuğun cinsiyeti ve yaşına göre sırada bekleme süresi değişebilmektedir. 2006 yılı verilerine göre sırada bekleme süresi ortalama 4,5 (dörtbuçuk) yıldır.
2004 yılında ise 6’sı kız 5’i erkek toplam 11 çocuk aile yanına evlat edinilmek üzere yerleştirilmiştir.
2005 yılında 8’i kız, 8’i erkek toplam 16 çocuk aile yanına yerleştirilmiştir.
2006 yılı içerisin 9’u kız, 9’u erkek toplam 18 çocuk aile yanına yerleştirilmiştir.
2.2. Koruyucu Aile
Halen 34 aile tarafından 36 çocuğumuza koruyucu aile hizmeti verilmektedir. Bunların hepsi ücretlidir.
2.3. Ayni-Nakdi Yardım
2007 Mart ayı itibariyle 204 çocuğa nakdi yardım yapılmıştır. Ayrıca yıl içerisinde 150 çocuğa, giyecek ve kırtasiyeden oluşan ayni yardım yapılmıştır.
3. Denetime Tabi Özel Kuruluşlar
3.1. Özel Kreş Ve Gündüz Bakımevleri
Müdürlüğümüzce denetimi yapılan İlimizde 24, Bafra İlçesinde 1 olmak üzere toplam 25 Özel Kreş ve Gündüz Bakımevi faaliyet göstermektedir.
4. Yeni Oluşumlar
4.1. Koruma Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi
5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanununa göre danışmanlık ve bakım tedbirinin uygulanması Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna verilmiştir. Söz konusu kanunla, korunma ihtiyacı olan çocuklar ile suça sürüklenen çocuklardan hapis cezası uygulanmayanların, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü’ne bağlı yatılı bakım kuruluşlarına yerleştirilerek bakımlarının ve rehabilitasyon hizmetlerinin verilmesi düzenlenmiştir. Söz konusu çocukların halen SHÇEK bünyesinde hizmet veren yuva ve yurtlara yerleştirilmesi durumunda ise, bu kuruluşlarda kalan ve suçla ilintisi bulunmayan çocukların olumsuz davranışlar edinmelerine ve suça yönelmelerine sebep olabilmektedir.
Ayrıca söz konusu çocukların mevcut yuva ve yurtlarda kalmadıkları ve kuruluştan kaçma eğiliminde oldukları görülmüştür. Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı ve Genel Müdürlüğümüzün öncülüğünde söz konusu çocuklara yönelik Koruma Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerinin açılması planlanmıştır. Bununla ilgili ilimizde komisyon oluşturulmuş, kuruluşun hizmete açılması ile ilgili çalışmalar devam etmektedir.
4.2. Sevgi Evi
Çocuğun sağlıklı gelişimi ancak bir aile yanında mümkün olabileceği ilkesinden hareketle Genel Müdürlüğümüzce korunmaya muhtaç çocukların öncelikle Koruyucu Aile, Evlat Edindirme, Ayni Nakdi Yardım hizmetinden yararlandırılması ilkesi
benimsenmiştir. Fakat alınabilecek bu tedbirlerin çözüm üretmemesi durumunda en son çare olarak kuruluş bakımı hizmeti tercih edilmektedir. Kuruluş bakımı Ülkemizde çok sayıda çocuğun bir çatı altında toplandığı toplu bakım modelidir. Her ne kadar kuruluşlar ev ortamına yakın tefriş edilmiş olsa bile yeterli olamamaktadır. Son dönemde Genel Müdürlüğümüzce yeni model arayışına gidilerek farklı hizmet modellerinin devreye sokulması ve bu yönde yeni kuruluşlar açılmasına yönelik planlamalar yapılmaktadır. Bu planlamalar arasında çok önemli bir yere sahip olan Sevgi Evleri Projesi ile kuruluş bakımı yerine daha küçük birimlerde, aile ortamına benzer yapılar ve ilişki sistemi içerisinde çocukların yetiştirilebileceği küçük müstakil binalardan oluşturulan site içersinde bakımının sağlanmasıdır. Bu amaçla ilimizde bu şekilde kuruluşların oluşturulması için araziye ihtiyaç duyulmaktadır.
4.3. Yeni Kız Yetiştime Yurdu Yapılması
İlimizde bulunan 0-12 yaş grubu Süleyman Yançatoral Çocuk Yuvasında yetişen kız çocuklarının Samsun Kız Yetiştirme Yurdunun kapasite üstü çalışması nedeniyle buraya tertiplerinde sıkıntılar yaşanmakta ve sıraya alınmaktadırlar. Bu nedenle kız çocukları 15 yaşına kadar çocuk yuvasında kalmakta, bu da gerek kapasite, gerekse çocukların yaş durumları itibarı ile sorunlar yaşanabilmektedir.Yeni Kız Yurdunun yapılıp hizmete açılması bu yöndeki sıkıntıların azalmasına yardımcı olacaktır.
4.4. Toplum Merkezleri
Toplum Merkezleri ile ilgili olarak çalışmalarına devam eden Gaziosmanpaşa ve Samsun Toplum Merkezinin (Yaşar Doğu) yanında Çatalarmut, Cedit ve Atakum mevkilerinde Toplum Merkezlerinin yaygınlaştırılması yönünde çalışmalar sürdürülmektedir. Ayrıca bu konu ile ilgili olarak gerekli meslek elamanı ve finans sağlanmalıdır.
5. İşgücü
Samsun İlinde 12 yada daha yukarı yaştaki nüfus içinde iş gücünce katılma oranı % 59 olup cinsiyete göre önemli farklılık göstermektedir. İş gücüne katılma oranı erkek nüfus için % 71, kadın nüfus için % 48’dir.
Erkek nüfusun iş gücüne katılma oranı %83 iken İl Merkezinde % 61, İlçe Merkezlerinde % 58’dir. Asarcık İlçe Merkezinde erkek nüfusun iş gücüne katılma oranı % 67 ile en yüksek Kavak İlçe Merkezinde % 51 ile en düşük düzeydedir.
İş gücüne katılma oranı kadın nüfusu için yerleşim yerine göre farklılık göstermektedir. Köydeki her 100 kadından 84’ü işgücündeyken bu oran İl Merkezinde % 18, İlçe Merkezlerinde ise % 13’dür.
Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısı işgücüne katılma düzeyini etkileyen faktörlerden biridir. Kadın ve erkek nüfusun işgücüne katılma oranları yaşlara göre farklı düzeylerde gerçekleşmektedir.
Devlet İstatistik Enstitüsü 'nden alınan 2000 yılı verilerine göre, Samsun'daki nüfus ve işgücü durumu şöyledir.
Kurumsal olmayan sivil nüfus 344.000,
- 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus 255.000,
- İşgücü durumu 103.000,
- İstihdam edilenler 93.000
- işsizlerin sayısı 10.000 kişidir.
İşgücüne dahil olmayanlarda ise,
- iş arayıp son üç ayda iş arama kanalı kullanmayanlar 4000,
- iş aramayıp iş başı yapmaya hazır olanlar 2000,
- mevsimlik çalışanlar ise 1000 kişidir.
Erkek, bayan ayrımı yapıldığında;
- kurumsal olmayan çalışabilir sivil erkek nüfusu 122.000,
- istihdam edilenlerin sayısı 73.000,
- işsizlerin sayısı ise 6000'dir.
- Kurumsal olmayan çalışabilir bayan sivil nüfus 133.000 olup,
- istihdam edilenler 20.000,
- işsizler ise 4.000'dir.
Samsun ilinde işgücüne katılma oranı 1980-2000 döneminde sürekli azalmıştır. Erkek nüfusun işgücüne katılma oranı, kadın nüfusunun katılma oranından daha yüksektir.
1980 yılında erkeklerin işgücüne katılma oranı % 82,8 iken, 2000 yılında bu oran % 70,5’e düşmüştür. Aynı dönemde kadınlarda işgücüne katılma oranı % 61,6 dan % 48’e düşmüştür.
6. İstihdam
İstihdam edilen nüfusun işgücü içindeki oranı erkek nüfusu için % 93, kadın nüfus için % 94’dür.
İstihdam edilen nüfusun ekonomik faaliyete göre yapısı yerleşim yerine ve ekonomik faaliyete göre değişmektedir. İstihdamdaki erkek nüfusun % 37’si hizmet sektöründe çalışmaktadır. Bu oran İl Merkezinde % 73, İlçe Merkezlerinde % 62 ile köylerden daha yüksek düzeye sahiptir. İl genelinde tarım sektöründe istihdam edilen erkek nüfusun oranı % 46 iken bu oran köyde % 78’e yükselmektedir.
İstihdam edilen kadın nüfusun ekonomik faaliyete göre dağılımı erkek nüfustan farklı bir yapı göstermektedir. İstihdamdaki kadın nüfusun % 86’sı tarım sektöründedir. Köyde istihdam edilen kadın nüfusun hemen hemen tamamı tarımda çalışırken şehirde istihdam edilen kadın nüfusun çoğunluğu hizmet sektöründe çalışmaktadır.
İstihdam edilen nüfusun % 46’sı ücretsiz aile işçisi olarak çalışmaktadır. Bu oran kadın nüfus için % 81 iken erkek nüfus için % 19’dur. Erkek nüfusun % 41’i, kadın nüfusun % 13’ü ücretli olarak çalışmaktadır.
Kendi hesabına çalışan kadın nüfus oranı % 5 ile oldukça düşük iken çalışan erkek nüfusun %36’sı kendi hesabına çalışmaktadır.
Samsun ilinde istihdam edilenlerin sayısı, 1980-1990 döneminde sürekli artarken, 1990-2000 döneminde azalmıştır. Bu dönemde istihdam edilen nüfusun yıllık artış hızı binde 3,8 dir. İstihdam edilen nüfusta görülen artış hızı cinsiyete göre değişmektedir. Erkek nüfusun istihdamda yıllık artış hızı binde 5,4 ve kadın nüfusun artış hızı ise binde 1,8 dir.
1980-2000 döneminde toplam istihdam içinde en yüksek paya sahip olan tarım sektöründe istihdam edilenlerin payı sürekli olarak azalmıştır. Tarım sektöründen sonra toplam istihdam içinde en yüksek paya sahip olan hizmet sektörünün payı aynı dönemde sürekli bir artış göstermiştir. İnşaat sektöründe istihdam edilenlerin oranında yavaş bir artış gösterirken sanayi sektörünün oranında önemli bir değişim olmamıştır.
1980-2000 döneminde hizmet, inşaat ve sanayi sektörlerinde istihdam edilen nüfus sırasıyla % 90,2 , % 25,7 ve % 3,8 oranında artarken tarım sektöründe istihdam edilen nüfus % 8,1 oranında azalmıştır.
1980-2000 döneminde istihdam edilenlerin sektörel dağılımı cinsiyete göre önemli farklılıklar göstermiş, her iki cinsiyette de tarım sektörünün payında sürekli bir azalma görülmüştür. Buna karşılık kadınlarda daha belirgin olmak üzere her iki cinsiyette de hizmet sektöründe çalışanların oranı önemli düzeyde artmıştır. 2000 yılında istihdam edilen kadınlar % 86,4 ve erkekler ise % 45,9 ile tarım sektöründe yoğun olarak çalışmaktadır.
1980-2000 döneminde istihdam edilenlerin yaptığı iş incelendiğinde tarımsal iş yapanların oranında her iki cinsiyette de bir azalma görülmekte, buna karşılık diğer tüm meslek gruplarında çalışanların oranları artmıştır. 1980 yılında tarımsal iş yapanların oranı % 74,2 iken 2000 yılında bu oran % 63,4 e düşmüştür. Bu dönemde büyük bir artışın olduğu idari personelin oranı 1980 yılında % 2,1 den 2000 yılında % 4,2 ye yükselmiştir.
2000 yılında çalışanların % 46 sı ücretsiz aile işçisi, % 28,9 u ücretli ve % 23,1 i de kendi hesabına çalışırken % 2 si işveren olarak çalışmaktadır. Çalışanların işteki duruma göre dağılımı cinsiyetler arası önemli farklılıklar göstermektedir. Kadınların % 81i ücretsiz aile işçisi olarak çalışmakta iken kendi hesabına çalışan erkeklerin oranı kadınların oranından çok daha yüksektir.
7. İşsizlik
2000 Nüfus Sayımından önceki 1 hafta içinde çalışmayan ve bir işle de bağlantısı olmayanlar, iş arayanlar ve son 3 ayda iş bulmak için bir girişimde bulunanların toplam işgücü nüfusu içindeki oranı, bir başka deyişle işsizlik oranı %6,6’dır. Bu oran erkek nüfusta %7,2 iken, kadın nüfusta %5,9’dur.
İşsizlik oranı ilçe merkezlerinde il merkezlerinden yüksektir. Bu oran ilçe merkezlerinde % 20,5, il merkezinde % 17 iken köylerde % 0,6’dır.
İl merkezi ve İlçe merkezlerinde kadınların işsizlik oranı erkeklerin işsizlik oranından daha yüksek iken köylerde erkeklerin işsizlik oranı kadınlardan daha yüksektir. İl merkezinde işsizlik oranı kadınlarda % 30,8, erkeklerde % 12,8, ilçe merkezlerinde kadınlarda % 36, erkeklerde % 16,9, köylerde ise kadınlarda % 0,4, erkeklerde % 0,8’dir. İşsiz nüfusun büyük çoğunluğunu genç nüfus oluşturmaktadır. İşsiz nüfusun % 64’ü 30 yaşından küçüktür.
2000 yılı nüfus sayımında uluslar arası tanımlar esas alınarak işsizlik bilgileri derlenmiştir. Buna göre Samsun ilinde işsizlik oranı % 6,6 dır bu oran işgücündeki her 100 kişiden yaklaşık 7 sinin işsiz olduğunu göstermektedir.
1980-2000 döneminde Samsun ilinde işgücüne dahil olmayan nüfusun çalışabilir yaştaki nüfus içindeki oranı sürekli artmış, bu dönemde işgücüne dahil olmayan nüfusun yıllık artış hızı binde 36,2 olarak gerçekleşmiştir. Bu hız erkeklerde binde 44,5 ve kadınlarda ise binde 32,3 tür.
2000 yılında işgücüne dahil olmayan nüfusun % 66 sını kadın nüfus oluşturmaktadır.
İşgücüne dahil olmayan kadın nüfus içinde en fazla paya sahip olan ev kadınlarının oranı 1980-2000 döneminde azalmasına rağmen bu oran 2000yılında da % 63,8 ile yüksek seviyesini korumaktadır.
İşgücüne dahil olmayan nüfus içinde emeklilerin oranında 1980-2000 döneminde her iki cinsiyette de artış görülmektedir. Bu dönemde emekli kadın nüfus oranındaki artış emekli erkek nüfus oranındaki artıştan daha yüksektir.
8. İş Kurumu İl Müdürlüğü Çalışmaları
Türkiye iş kurumu Samsu il müdürlüğü’ne 2007 Ocak ayı itibari ile 473 kişi, 406 kişisi kamu kesimine, 67 kişisi ise özel sektöre olmak üzere işyerlerine yerleştirilmiştir.
|
